Majowie podczas rytuałów pili tytoń

6 marca 2024, 10:35

Tytoń to jedna z najważniejszych roślin rytualnych i medycznych Mezoameryki. Dysponujemy licznymi źródłami wskazującymi na powszechne jego stosowanie. Ślady nikotyny w fajkach z Ameryki Północnej, przedmiotach do palenia i kruszenia tytoniu z Chile, płytce nazębnej zmarłych z Kalifornii, włosach mumii z pustyni Atacama czy naczyniu z nizin Majów. Analizy przedstawień artystycznych i źródła etnograficzne wskazują, że tytoń był i jest palony. Tymczasem naukowcy znaleźli ślady wskazujące na... picie tytoniu przez Majów.



Jaki jest koszt ciąży dla organizmu kobiety? Odpowiedź dały największe badania w historii

28 marca 2025, 09:32

Grupa izraelskich naukowców z Instytutu Weizmanna i Yale University przeprowadziła najszerzej na świecie zakrojone badania na temat wpływu ciąży na organizm kobiety i związanych z nią kosztów. Uczeni zgromadzili i przeanalizowali wyniki 44 miliony pomiarów fizjologicznych dokonanych u ponad 300 000 kobiet w obejmującym 140 tygodni okresie przed ciążą, w jej trakcie oraz po urodzeniu dziecka. Wyniki analiz zostały opublikowane na łamach Science Advances.


Tajemnicza żelazna poprzeczka w Mgławicy Pierścień. Nie wiadomo, skąd się wzięła

20 stycznia 2026, 11:50

Europejscy astronomowie pracujący pod kierunkiem naukowców z University College London i Cardiff University odkryli tajemniczą żelazną poprzeczkę w słynnej Mgławicy Pierścień. Mgławicę tę zauważono po raz pierwszy w styczniu 1779 roku. Była to druga odkryta mgławica planetarna. To kolorowy bąbel gazu wyrzuconego przez gwiazdę pod koniec jej życia. Teraz, dzięki nowoczesnym instrumentom badawczym, naukowy zauważyli, że mgławicę przecina chmura atomów żelaza ułożona w kształt linii.


Turiazaur - największy europejski dinozaur

23 grudnia 2006, 11:08

Paleontolodzy odkryli w Hiszpanii szczątki największego europejskiego dinozaura. Należą one do żyjącego przed 150 milionami lat turiazaura (turiasaurus).


Mumie pomogą na żółtaczkę

26 lipca 2007, 11:32

Odkopane niedawno w Korei Południowej mumie mogą dostarczyć użytecznych wskazówek, jak walczyć z wirusowym zapaleniem wątroby typu B.


Samiec pawiana z młodym

Opiekuńczy ojciec przyspiesza dojrzewanie

5 lutego 2008, 12:11

Do tej pory samce pawianów odsądzano od czci i wiary, piętnując ich złe maniery i swobodne podejście do rodzicielstwa, czyli brak dbałości w tej dziedzinie i częste zmiany stada. Okazuje się jednak, że samce sporo pomagają młodym. Niekiedy adoptują nawet osierocone osobniki i opiekują się nimi miesiącami. Wychowywane przez małpich panów córki szybciej dojrzewają. Dotyczy to także części synów.


Podział wśród mamutów

10 czerwca 2008, 09:11

Mamuty nie były tak jednorodnym gatunkiem, jak wcześniej sądzono i nie wszystkie wyginęły, przetrzebione przez człowieka. Wyniki nowych badań genetycznych wskazują, że współistniały 2 podgrupy tych zwierząt. Jedna z nich zniknęła ok. 45 tys. lat temu, czyli na długo przed momentem pojawienia się w tych rejonach ludzi (Proceedings of the National Academy of Sciences).


© Ruben & Tinalicencja: Creative Commons

Zidentyfikowano "gen transseksualizmu"

29 października 2008, 21:50

Australijscy naukowcy zdefiniowali zmianę genetyczną, która może tłumaczyć rozwój transseksualizmu u ludzi.


Spragnione biopaliwa

14 kwietnia 2009, 11:59

Coraz liczniejsze badania dowodzą, że większość biopaliw nie jest tak ekologiczna, jak początkowo sądzono. Naukowcy z University of Minnesota sprawdzili, ile litrów wody pochłania produkcja bioetanolu z kukurydzy.


Artystyczne odwzorowanie struktury rybosomu i jego pracy

Syntetyzuje, ale też rozkłada

25 sierpnia 2009, 19:33

Naukowcy z Case Western Reserve University zidentyfikowali nowy, zupełnie niespodziewany mechanizm kontroli aktywności genów. Odkryte zjawisko polega na degradacji cząsteczek mRNA w miejscu, w którym nikt tego nie oczekiwał - na powierzchni rybosomu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk